อาหารเป็นพิษ

ท้องเสียแบบหยุดถ่ายเองไม่ได้ อาจเป็นอาการท้องเสียอาหารเป็นพิษ ไม่ควรซื้อยามากินเอง ซึ่งบางคนไม่ได้เป็นทันทีหลังกินอาหารมื้อนั้นเข้าไป เพราะโรคอาหารเป็นพิษอาจแสดงอาการหลังรับประทานอาหารเข้าไป 12 – 24 ชั่วโมง วันนี้พาคุณมาสำรวจอาการอาหารเป็นพิษเพื่อการรักษาที่ทันเวลา

อาหารเป็นพิษเกิดจากสาเหตุอะไร

เมื่อร่างกายของคุณรับเชื้อเข้าไปจากการรับประทานอาหาร ความรุนแรงของอาการจะแตกต่างกันจากเชื้อที่รับเข้าไป โดยมีสาเหตุหลักจากสารปนเปื้อน 3 อย่าง ได้แก่

1. เกิดจากแบคทีเรีย ไวรัส หรือ พยาธิ ส่งผลให้อุจจาระร่วง เช่น Escherichia coli, Salmonellosis, Shigellosis, Viral gastroenteritis, Trichinosis เป็นต้น2. เกิดจากสารพิษจากจุลินทรีย์ที่เติบโตอยู่ในอาหาร อาทิ V.parahaemolyticus, Clostridium botulinum , Staphylococcus aureus, Bacillus cereus หรือจากการผลิตสารพิษในลำไส้เมื่อบริโภคเข้าไป เช่น Clostridium perfringens

3. เกิดจากการกินสารปนเปื้อนในอาหาร อาทิ สาหร่ายบางชนิด เช่น ciguatera fish poisoning, ปลาปักเป้า paralytic shellfish

อาการของอาหารเป็นพิษไม่ได้ท้องเสียเพียงอย่างเดียว บางคนวิงเวียนและอาเจียน เกิดขึ้นทันทีหลังรับประทานอาหาร หรือในช่วง 4 – 30 ชั่วโมงแรกหลังจากรับประทานอาหารมื้อนั้น แพทย์จะวิเคราะห์อาการอาหารเป็นพิษจากหลายลักษณะรวมกัน ได้แก่1. ท้องเสียมีไข้ร่วมด้วย ในกลุ่มเด็กหากเป็นกันหลายคน คาดว่าเกิดจากติดเชื้อไวรัส และมักจะมีอาการไข้สูง อ่อนเพลีย ถ่ายเป็นน้ำ2. ถ่ายไม่สุด ปวดเบ่ง อยากถ่ายอยู่เรื่อยๆ ในผู้ใหญ่อาการถ่ายไม่สุด ปวดเบ่งวันละ 10 – 20 ครั้ง อาจเกิดจากอาหารปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียชิเกล่า (Shigella) หรือแบคทีเรียชนิดอื่น3. ถ่ายเป็นน้ำบ่อยครั้ง อาจมาจากการกินยา หรือเป็นผลข้างเคียงจากยาปฏิชีวนะ ยาถ่าย ยาลดกรด4. อาเจียน เกิดจากการรับอาหารที่ปนเปื้อนสารพิษ สารเคมี หรือ สารจากสัตว์มีพิษ เช่น อาหารทะเล5. กล้ามเนื้ออ่อนแรง เป็นอาการแทรกซ้อนข้างเคียงที่เกิดจากการรับสารเคมีหรือสารพิษจากสัตว์จำนวนมาก
และหากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบไปหาหมอ ไม่ต้องรอให้หยุดถ่ายเอง ได้แก่ สงสัยว่าได้รับสารพิษ, ถ่ายเป็นมูกเลือด, หนังตาตก, กล้ามเนื้ออ่อนแรง, หายใจลำบาก, อาเจียนมาก ติดต่อกันไม่หยุด, อาการไม่ทุเลาใน 48 ชั่วโมง, มีอาการเรื้อรัง, น้ำหนักลดฮวบผิดปกติ

วิธีรักษาอาหารเป็นพิษ

“ควรไปหาหมอหรือเปล่า อาหารเป็นพิษกี่วันหาย?” เป็นข้อสงสัยของผู้ที่มีอาการท้องเสียหนักในช่วงแรก ซึ่งหากมีอาการอาหารเป็นพิษเฉียบพลันตามที่กล่าวมาข้างต้น ต้องรีบไปหาหมอ และหากเป็นแล้วไม่หายใน 7 วัน อาจต้องกลับไปหาคุณหมออีกครั้งเพื่อตรวจสอบเพิ่มเติมการรักษาอาหารเป็นพิษ จะรักษาตามระดับความรุนแรงของอาการ ดังนี้1. ดื่มน้ำเกลือ หรือให้น้ำเกลือ
2. นอนโรงพยาบาล ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการอาหารเป็นพิษขาดน้ำอย่างรุนแรง กินไม่ได้ ถ่ายหรืออาเจียนรุนแรง
3. รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ตามสาเหตุที่ตรวจพบแต่บางคนที่ท้องเสีย เป็นๆ หายๆ นานกว่า 3 สัปดาห์ อาจมีสาเหตุจากสิ่งอื่นด้วย เช่น ลำไส้ไวต่อสิ่งกระตุ้น, เป็นโรคลำไส้แปรปรวน หรือเป็นโรคพร่องเอนไซม์แลคเตสที่ไม่สามารถย่อยน้ำตาลจากน้ำนม

ยาแก้อาหารเป็นพิษในปัจจุบัน

หากสงสัยว่าตัวเองมีอาการอาหารเป็นพิษ ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมากินเอง เพราะสาเหตุของอาหารเป็นพิษเกิดจากจุลินทรีย์หากซื้อยาเองจะฆ่าเชื้อไม่ถูกโรค มีโอกาสดื้อยา แต่หากท้องเสียทั่วไปแต่ร่างกายไม่ขาดน้ำรุนแรง สามารถกินเกลือแร่เพื่อบรรเทาอาการเบื้องต้นได้

อาหารเป็นพิษ กินคาร์บอนได้ไหม

คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล อธิบายว่าไม่มีการยืนยันว่ายาคาร์บอนออกฤทธิ์ดูดซับสารพิษได้จริง หากจะรับประทาน ยาคาร์บอน ให้รับประทานห่างจากยาฆ่าเชื้อ 2 ชั่วโมงอาหารเป็นพิษ เป็นโรคที่ไม่ติดต่อจากคนสู่คน แต่หลีกเลี่ยงได้ด้วยการเลือกกินอาหารปรุงสุก ล้างอาหารทะเลให้สะอาด ไม่กินอาหารที่ค้างคืนหรือเหลือจากมื้ออื่นหลายวัน และควรเก็บอาหารไว้ให้ปลอดภัยจากหนู และสัตว์อื่นๆ ที่เป็นพาหะนำเชื้อโรคมาสู่คุณด้วย